Kijk ook eens op onze persoonlijke websites

www.2metdenatuur.nl
www.martin.2metdenatuur.nl
www.erwin.2metdenatuur.nl

 
 

     











 









Edelhert
(Cervus elaphus)
 

 

Herkenning
Het Edelhert is het grootste hert dat in Nederland voorkomt. Hij is groter dan het damhert die we wel kennen van het park. Hij is een flink stuk groter dan het ree. Men zegt wel eens hert wanneer ze een ree zien terwijl het verschil toch erg groot is. Het edelhert is het grootste in het wild levende dier met een schouderhoogte van ruim 1.35 en een gewicht van wel tot 220 kg. Net als bij het ree is het vrouwtje een stuk kleiner en lichter dan het mannetje. Het mannetje noemen we 'hert' en het vrouwtje 'hinde'.  Het mannetje is de enige die een gewei heeft. Je kent de foto's wel met de statige herten met grote geweien. Het edelhert wordt ongeveer 16 jaar oud.

Leefomgeving
Edelherten leven op verschillende plaatsen in Nederland. Misschien is de bekendste plek wel de Hoge Veluwe. Daar leven ongeveer 850 dieren. Maar het grootste aantal leeft rond de Oostvaardersplassen. Ongeveer 1500 herten lopen daar vrij rond. Op open vlakten grazen de herten. Soms in groepen van honderden dieren. In het bos vinden ze de rust. Je kunt wel aan de bomen zien dat ze aanwezig zijn. Grote schuurplekken op de bomen verraden de aanwezigheid. De bast is dan helemaal van de boom geschuurd. Soms kunnen bomen hieraan dood gaan omdat ze geen bast meer hebben en dus het vervoer van stoffen stopt.

Bronsttijd 
Eigenlijk is er geen 1 bronsttijd maar 3. Deze heten de voor, hoog en de na bronsttijd.
Vooral in de hoogbronsttijd zijn de gevechten tussen de mannetjes om de vrouwen het hevigst. Met bruut geweld klappen ze met de geweien tegen elkaar. De sterkste heeft
als prijs de hele roedel gewonnen. Natuurlijk proberen de verliezers het weer over te nemen en blijven meestal in de buurt van de groep. Vaak breken er dan opnieuw
gevechten uit. Soms kan een hert dan ernstig gewond raken. In deze periode worden de herten flink op hun krachten getest. Ze blijven waakzaam en vaak komen ze niet tot weinig aan rust toe omdat ze elkaar steeds belagen. 
Net als bij het ree heeft een hert ook geurklieren. Hiermee zetten ze territorium af. Herten kunnen op deze manier ook ruiken of er hindes in de buurt zijn. Een hert kan hieraan ruiken of een hinde klaar is om te paren of niet.
Nadat er gepaard is duurt het nog 8 maanden voordat het jong of jongen geboren worden. Meestal is dit er maar 1, soms 2. Het jong blijft hierna 2 jaar bij zijn moeder. 

Het gewei
Het gewei is een belangrijk onderdeel van het mannetje. Soortgenoten kunnen hieraan zien hoe sterk, fit en hoe oud het dier is. Om het gewei zit een soort huid dat bast
genoemd wordt. Deze houd zorgt voor de voedingstoffen waarmee het gewei wordt opgebouwd. Wanneer het gewei 'volwassen' is wordt deze bast eraf geschuurd. Dit omdat de bast erg begint te jeuken. Vandaar ook de grote plekken op de bomen, want daaraan schuren ze de bast af.  De 'lappen' hangen dan aan het gewei. Het gewei groeit in het voorjaar en kan uiteindelijk wel tot 10 kg zwaar worden. Na het twaalfde jaar worden de geweien weer kleiner. Hoe krachtiger het hert, hoe groter het gewei. Wanneer ze ouder worden verliezen ze de kracht voor zo'n groot gewei. 

 

 
   
 

 


Natuurfotografie www.2metdenatuur.nl
Eigendom van Martin ten Wolde en Erwin Bruulsema